Loading...
deontologie 2017-10-12T10:56:08+00:00

Deontologie

Deontologie of ‘de kennis van wat juist en passend is’. De hoeksteen van hulpverlening in zijn meest uiteenlopende vormen. Verschillende beroepsgroepen hebben een deontologische code waar de leden zich dienen aan te houden. Veel organisaties hebben stappenplannen, protocollen om kwalitatief en deontologisch correct om te gaan met een aantal specifieke situaties. In een heel aantal gevallen kan het heel helpen zijn om terug te grijpen naar hoe je bepaalde situaties face to face zou aanpakken. Maar soms heeft online werken een aantal specifieke facetten.
Denk maar aan beroepsgeheim; de informatie die je van cliënten / patiënten krijgt is vertrouwelijk en moet ook zo behandeld worden. In een niet zo grijs verleden werden dossiers met gegevens netjes in het bureel van de hulpverlener bewaard. In een kast, veilig achter slot en grendel. Online werken zorgt voor een hele ommezwaai in beschikbaarheid van data: wat gebeurt er met de gegevens van de gebruikers? Daar komen een aantal specifieke technische kwesties bij kijken: op welke servers wordt die informatie bewaard, wie heeft er toegang toe en met welk doel?

Crisissituaties online roepen ook de nodige deontologische vragen op. Kan je op een bepaalde manier ingrijpen in risicosituaties? Hoe kan je dat online doen?Wat kan je met een IP-adres?

Hoe zit het met gebruik van social media? Zijn er juridische implicaties,..

Naarmate de technologie verder evolueert en organisaties nieuwe methodieken introduceren, zullen er nieuwe vragen bij komen. Aandacht voor deontologie is dus ook online een must.

Becker, M. (2015) Ethiek van digitale media
Uitgeverij Boom

In dit boek belicht de auteur de vele ethische vragen die de nieuwe technologie met zich meebrengt. Digitale vriendschappen, intellectuele eigendom en natuurlijk privacy worden belicht vanuit ethisch perspectief. De auteur staat ook stil bij de commerciële en politiek implicaties van het web. Een boeiend werk dat meer vragen oproept dan antwoorden geeft en de lezer aanzet om bewust en kritisch met nieuwe media om te gaan.

Bestellen

Bocklandt, P. (2015) Checklist voor de ‘overeenkomst’ tussen organisatie en cliënt i.v.m. het werken met een onlinedagboek
Gent: Arteveldehogeschool

In deze checklist komen alle deontologische aspecten aan bod die een organisatie zich dient af te vragen i.v.m. het opmaken van een overeenkomst met een cliënt omtrent het gebruiken van een onlinedagboek.

 Downloaden

Bocklandt, P. (2015) Checklist voor de ‘overeenkomst’ tussen organisatie en ICT-er i.v.m. het werken met een onlinedagboek
Gent: Arteveldehogeschool

In deze checklist komen alle deontologische aspecten aan bod die een organisatie zich dient af te vragen i.v.m. het opmaken van een overeenkomst met een ICT-leverancier omtrent het gebruiken van een onlinedagboek.

 Downloaden

Bocklandt, P. (2014) Deontologische aspecten van onlinehulp
In: Bocklandt, P. (red.) Bouwstenen voor een Vlaams Actieplan Onlinehulp. Leuven: Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, p. 93-106.

In dit hoofdstuk komen diverse deontologische aspecten van onlinehulp voor welzijn en gezondheid aan bod in functie van het formuleren van aanbevelingen voor een Vlaams onlinehulpbeleid.

 Downloaden

Gulden, M. & Van der Wurff, J. (2015) Hoofdstuk 9: Privacy en richtlijnen voor zorgprofessionals.
In Sociale media in zorg en welzijn. Dat zorgt beter! Schiedam: uitgeverij Scriptum, p. 184-200

In dit hoofdstuk werpen de auteurs een aantal belangrijke vragen op rond social media gebruik. Niet alleen privacy van cliënten en professionaliteit van de organisatie worden belicht, maar het belang van privacy van de eigen medewerkers wordt ook aangestipt. Daar komt natuurlijk ook een dosis mediawijsheid bij kijken.

Bestellen

Moerenhout, T. E-health zegen of vloek? Filosofische analyse van een paradigmashift in geneeskunde [masterproef]
Brussel: VUB

In deze masterproef omschrijft de auteur het versnipperde eHealth-landschap. Vanuit drie filosofen (Kuhn, Laudan en Foucault) onderneemt de auteur daarna een conceptuele ontleding van e-health. In een derde deel wordt e-health bekeken in het licht van marktwerking in de zorg, empowerment en autonomie.Deze masterproef was één van de geselecteerde inzendingen voor de eerste Vlaamse scriptieprijs onlinehulp.

Downloaden

Nieuwboer, C. (2016) Digitalisering: moeten beroepscodes aangepast worden?
op de jeugdprofessional.info

In dit artikel wordt de vraag onderzocht of Nederlandse deontologische beroepscodes voldoende rekening houden met het digitale aspect van de werking. Het antwoord, dat hetzelfde is voor de Belgische situatie, is een volmondig ‘ja’.

Downloaden

Provost, D. (2017) Instant messaging en privacy. Aandachtspunten in de hulpverlening

In dit artikel staat de auteur stil bij het gebruik van instant messaging apps zoals whatsapp en messenger. Deze apps hebben ontegensprekelijk een aantal grote voordelen. Denk maar aan gratis in gebruik, makkelijk te hanteren en heel beschikbaar. Op privacy-vlak zijn er echter wat risico’s.
De auteur zet een aantal aandachtspunten op een rij om deze apps op een doordachte en deontologisch correcte manier te kunnen gebruiken.

Downloaden

Stas, K. & Beelen, S.(2011) Verantwoord handelen in onlinehulpverlening.
In: Bocklandt, P. (red) (2011) Niet alle smileys lachen. Onlinehulp in eerstelijnswelzijnswerk. Leuven: Acco. p.102 – 108.

In dit hoofdstuk gaan de auteurs in op 5 deontologische aspecten van onlinehulp: vertrouwen en beroepsgeheim; de valkuil om te snel te willen hulp verlenen; grenssituaties in online hulp; schuldig verzuim en ‘doen wat je zegt dat je doet’.

Bestellen

Tilanus, W. (e.a.) (2013) Recht.
in Schalken, F. (red.) (2013) Handboek online hulpverlening. Met internet zorg en welzijn verbeteren. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum p. 135 – 152

In dit hoofdstuk gaat Winfried Tilanus in op diverse Nederlandse rechtsbronnen (wetten, meldcodes, richtlijnen) die relevant zijn voor onlinehulp. Zo komen onder andere thema’s als bescherming persoonsgegevens, meldingsplicht, beroepsgeheim, intellectuele eigendom en aansprakelijkheid aan bod. Inspirerend ook voor de Vlaamse situatie.

Bestellen

Valcke, P., Valgaren, P.-J. & Lievens, E. (eds.) (2013) Sociale media – actuele juridische aspecten.
Antwerpen: Intersentia.

Dit boek bevat enkele bijdragen die zeker ook relevant zijn voor het communiceren op sociale media vanuit zorg- en welzijnsorganisaties; onder andere rond privacybescherming, risico’s van jongeren op sociale netwerken, een praktische leidraad voor sociale mediarichtlijnen, auteursrechten en sociale media.

 Bestellen

Vlaeminck, H. (2011) Deontologische keuze bij chathulp.
In: Bocklandt, P. (red) (2011) Niet alle smileys lachen. Onlinehulp in eerstelijnswelzijnswerk. Leuven: Acco. p. 243 – 255

In dit hoofdstuk bespreekt Hilde Vlaeminck belangrijke aspecten van deontologische keuzes bij chathulp: geheimhouding, autonomie, verantwoordelijkheid, integriteit, rechtvaardigheid, deskundigheid. Via een concrete casus laat ze daarna zowel een filosoof, een jurist als een beroepsethicus aan het woord.

Bestellen